તમારું AC અને ઘરની હવા: શું સાફ કરે, શું નહીં

અપડેટ 19 ઑક્ટોબર, 2026 · 4 મિનિટ · System Designing સર્વિસ ટીમ, અમદાવાદ

AC રૂમની હવા ઠંડી કરે અને એ જ હવા ફેરવે. એનું normal filter ધૂળ રોકે, ઝીણા PM2.5 નહીં. ગંદું AC ધૂળ, વાસ અને ફૂગ વધારી શકે. ઉનાળામાં દર 2 અઠવાડિયે filter સાફ કરો, વર્ષમાં બે વાર service કરાવો, અને પ્રદૂષણ વધુ હોય તો HEPA air purifier લો.

લોકો ઘણી વાર પૂછે કે AC હવા સાફ કરે છે? સીધો જવાબ: મોટી ધૂળ થોડી રોકાય, ઝીણું પ્રદૂષણ નહીં. અને ગંદું AC રૂમની હવા વધુ બગાડી શકે.

AC હવા સાથે શું કરે છે

  • હવા ઠંડી અને સૂકી કરે. હવાનું પાણી ઠંડી કોઇલ પર જામે અને ડ્રેન પાઇપથી બહાર જાય.
  • રૂમની જ હવા ફેરવે. Split AC બહારથી તાજી હવા નથી લાવતું.
  • Filter મોટી ધૂળ રોકે. જાળીવાળું filter કોઇલને બચાવવા માટે છે. એ વાળ, રેસા અને દેખાતી ધૂળ પકડે.

Normal AC filter શું નથી રોકતું

PM2.5 એટલે 2.5 micron કે એથી નાના કણ. એ વાહનો, કન્સ્ટ્રક્શન, બળતા ધુમાડા અને ફટાકડામાંથી આવે. AC નું જાળીવાળું filter એમાંથી મોટાભાગના કણ જવા દે. અમદાવાદમાં શિયાળામાં અને દિવાળી આસપાસ બહારનો AQI ઘણી વાર ખરાબ રેન્જમાં જાય. આ ઝીણી ધૂળ બારી-બારણાની તિરાડમાંથી અંદર આવે.

હવામાં શું છેNormal AC filterHEPA air purifier
વાળ, રેસા, દેખાતી ધૂળમોટાભાગનું પકડેમોટાભાગનું પકડે
PM10 (જાડી ધૂળ, પરાગ)થોડું પકડેમોટાભાગનું પકડે
PM2.5 (ધુમાડો, ટ્રાફિક)મોટાભાગનું નીકળી જાયમોટાભાગનું પકડે
ગેસ અને વાસકોઈ અસર નહીંફક્ત carbon filter સાથે

ગંદું AC હવા કેવી રીતે બગાડે

AC ચાલે ત્યારે ઇન્ડોર યુનિટની કૂલિંગ કોઇલ ઠંડી અને ભીની રહે. એના પર ધૂળ ચોંટે. અંધારા અને ભેજમાં કોઇલ, બ્લોઅર અને ડ્રેન ટ્રે પર ફૂગ થઈ શકે.

AC ને સારી સફાઈ જોઈએ છે, એની નિશાનીઓ:

  • ચાલુ કર્યા પછી પહેલી થોડી મિનિટ ભેજ જેવી વાસ.
  • Filter પર કાળી કે ગ્રે ધૂળ, કે louver પર કાળા ડાઘ.
  • ઇન્ડોર યુનિટમાંથી પાણી ટપકવું.
  • AC ચાલુ થતાં જ છીંક કે નાક બંધ થવું.

સાફ AC રૂમમાંથી ધૂળ અને ફૂગનો એક સ્રોત દૂર કરે. એ કોઈ બીમારીનો ઇલાજ નથી. ઘરમાં કોઈને અસ્થમા, એલર્જી કે લાંબી ઉધરસ હોય તો ડૉક્ટરને બતાવો.

સફાઈની સહેલી રીત

  1. MCB થી AC બંધ કરો.
  2. આગળની પેનલ ખોલો અને filter બહાર કાઢો.
  3. સાદા પાણીથી ધુઓ. જામેલી ધૂળ માટે નરમ બ્રશ લો.
  4. છાંયામાં પૂરું સૂકાવા દો. ભીનું filter ક્યારેય પાછું ન લગાવો.
  5. ઉનાળામાં દર 2 અઠવાડિયે અને બાકીની ઋતુમાં દર મહિને આ કરો.

વર્ષમાં બે વાર wet service કરાવો. સારી service માં એક AC પર 45 થી 90 મિનિટ લાગે, 20 નહીં. એમાં આ કામ થાય:

  • પાણીના જેટ અને coil cleaner થી કોઇલની સફાઈ.
  • બ્લોઅર અને ડ્રેન ટ્રેની સફાઈ.
  • ડ્રેન પાઇપનું ફ્લશિંગ.
  • આઉટડોર યુનિટની કોઇલની સફાઈ.

ગુજરાતમાં સૌથી સારો સમય છે ઉનાળા પહેલાં માર્ચ-એપ્રિલ, અને ચોમાસા પછી ઓક્ટોબર. Service બુક કરવા અમારી AC સર્વિસ જુઓ, કે વાંચો નિયમિત AC મેન્ટેનન્સના ફાયદા.

સાથે air purifier પણ જોઈએ?

  • હા, જો તમે વ્યસ્ત રસ્તા કે કન્સ્ટ્રક્શન પાસે રહો છો, કે ઘરમાં કોઈને અસ્થમા કે એલર્જી છે. રૂમની સાઇઝ પ્રમાણે true HEPA filter વાળું purifier લો.
  • કદાચ નહીં, જો બહારની હવા સામાન્ય રીતે બરાબર છે અને તકલીફ ફક્ત AC ની વાસની છે. પહેલાં AC સાફ કરાવો.
  • નવું AC લો છો? અમુક મોડેલમાં PM2.5 filter આવે છે. એ મદદ કરે, પણ ફક્ત AC ચાલે ત્યારે અને ફક્ત એ જ રૂમમાં.

થોડી ટેવો જે મદદ કરે

  • સવારે બહારનો AQI ઓછો હોય ત્યારે 10 થી 15 મિનિટ બારીઓ ખોલો. Split AC તાજી હવા નથી લાવતું.
  • વધુ AQI વાળા દિવસે બારી-બારણાં બંધ રાખો અને purifier ચલાવો.
  • ઘરનો ભેજ 40% થી 60% વચ્ચે રાખો. વધુ સૂકી હવાથી નાક અને આંખમાં બળતરા થઈ શકે.
  • AC 24 થી 26°C પર રાખો. 24°C થી દર 1 ડિગ્રી ઓછું કરવાથી બિલ આશરે 6% વધે.

બંધ filter થી AC ને વધુ મહેનત કરવી પડે. નીચે આપેલા વીજળી ખર્ચ કેલ્ક્યુલેટરથી તમારા AC નો ખર્ચ જુઓ.

સામાન્ય સવાલો

AC air purifier નું કામ કરી શકે?

ના. Normal AC filter ધૂળ અને વાળ પકડે, પણ ઝીણા PM2.5 કણ નીકળી જાય. અમુક AC માં PM2.5 filter આવે છે, પણ HEPA filter વાળું અલગ air purifier આ કામ વધુ સારું કરે.

ગંદું AC બીમાર કરી શકે?

ગંદું AC રૂમમાં ધૂળ અને ફૂગના કણ ફેંકી શકે. આથી અસ્થમા કે એલર્જીવાળા લોકોને તકલીફ થઈ શકે. ઘરમાં કોઈને શ્વાસની તકલીફ હોય તો AC સાફ રાખો અને ડૉક્ટર સાથે વાત કરો.

AC filter કેટલી વાર સાફ કરવું?

ઉનાળામાં દર 2 અઠવાડિયે, બાકીના વર્ષમાં મહિને એક વાર. મેઇન રોડ કે કન્સ્ટ્રક્શન પાસે રહેતા હો તો દર અઠવાડિયે જુઓ.

AC ચાલુ કરતાં જ ભેજ જેવી વાસ કેમ આવે?

વાસ સામાન્ય રીતે કૂલિંગ કોઇલ કે ડ્રેન ટ્રે પર જામેલી ભીની ધૂળ કે ફૂગથી આવે. કોઇલ અને ટ્રેની wet service થી એ જતી રહે.

Service and repair team

અમને પૂછો

તમારો સવાલ WhatsApp પર મોકલો. જવાબ અમારા ટેક્નિશિયન આપે છે.

સોમથી શનિ, સવારે 9 થી સાંજે 7, લગભગ 15 મિનિટમાં જવાબ.